TÂM THẦN PHÂN LIỆT

ĐỊNH NGHĨA

Tâm thần phân liệt là rối loạn tâm thần nặng, mạn tính ảnh hưởng đến tư duy, cảm xúc, và hành vi của người bệnh. Bệnh nhân tâm thần phân liệt dường như mất liên kết với thực tại. Mặc dù tâm thần phân liệt không phổ biến như các rối loạn tâm thần khác (lo âu, trầm cảm…), nhưng các triệu chứng có thể gây ra mất năng lực.

 

Hãy liên hệ với PKBSCK2 Nguyễn Văn Cầu để được khám và điều trị sớm:

– Bác sĩ uy tín, nhiều kinh nghiệm               – Không cần đi lại nhiều (khám bệnh online)

– Chọn bác sĩ thăm khám theo yêu cầu      – Chăm sóc, tư vấn, trị liệu đến khi khỏi bệnh

– Chi phí hợp lí                                              – Tiết kiệm thời gian     

GẶP BÁC SĨ     0913.941.291

 

CÁC DẤU HIỆU VÀ TRIỆU CHỨNG

Các triệu chứng của tâm thần phân liệt thường bắt đầu giữa độ tuổi 16 và 30. Trong các trường hợp hiếm, tâm thần phân liệt xuất hiện ở trẻ em.

Các triệu chứng của tâm thần phân liệt chia thành 3 nhóm: triệu chứng dương tính, triệu chứng âm tính, và nhận thức.

Các triệu chứng dương tính:

“ Dương tính: là các triệu chứng loạn thần không gặp ở người khỏe mạnh. Bệnh nhân có triệu chứng dương tính có thể “mất liên kết với thực tại” ở một số mặt.

Các triệu chứng bao gồm:

Ảo giác: Nghe hoặc nhìn… thấy nhừng điều người khác không thấy

Hoang tưởng: Suy nghĩ sai lầm mà không thể giải thích được

Rối loạn tư duy (Các suy nghĩ kì dị và mất khả năng tư duy)

Rối loạn hành vi (kích động hành vi)

 

Các triệu chứng âm tính

“ Các triệu chứng âm tính” thường kết hợp với rối loạn về cảm xúc và hành vi. Các triệu chứng bao gồm:

  • “ Cảm xúc khô lạnh” (giảm biểu hiện cảm xúc qua nét mặt và giọng nói)
  • Giảm cảm giác hài lòng trong ngày
  • Khó bắt đầu hoặc khó duy trì các hoạt động
  • Ngôn ngữ nghèo nàn

 

Các triệu chứng nhận thức

Với một số bệnh nhân, các triệu chứng nhận thức của tâm thần phân liệt là mờ nhạt, nhưng với một số bệnh nhân, nhận thức giảm nặng và thậm chí bệnh nhân có thể nhận ra được sự thay đổi trong trí nhớ hoặc trong các mặt về tư duy, suy nghĩ. Các triệu chứng bao gồm:

  • Chức năng “ điều hành” kém (khả năng hiểu các thông tin và sử dụng thông tin để đưa ra các quyết định)
  • Có khó khăn về tập trung hoặc chú ý
  • Có vấn đề về “khả năng ghi nhớ” ( khả năng sử dụng thông tin ngay sau khi tiếp nhận thông tin).

 

CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ

Có một vài yếu tố đóng góp phần vào nguy cơ phát triển của tâm thần phân liệt

Các yếu tố gen và môi trường:

Các nhà khoa học từ lâu đã biết rằng tâm thần phân liệt có yếu tố gia đình. Tuy nhiên, có nhiều bệnh nhân có tâm thần phân liệt mà trong gia đình họ không có ai mắc bệnh này và ngược lại, nhiều người trong gia đình có người mắc tâm thần phân liệt nhưng họ không bị bệnh.

Các nhà khoa học cho rằng rất nhiều gen khác nhau có thể làm tăng nguy cơ bệnh tâm thần phân liệt, nhưng không có gen nào đặc hiệu nào gây ra bệnh. Thông tin về gen không thể dự đoán được khả năng bị tâm thần phân liệt.

Các nhà khoa học cũng cho rằng tương tác giữa các gen và các yếu tố môi trường tạo thuận lợi cho tâm thần phân liệt. Các yếu tố môi trường có thể liên quan:

  • Tiếp xúc với các virus
  • Suy dinh dưỡng bào thai
  • Các vấn đề chuyển dạ
  • Các yếu tố tâm lý xã hội
  • Hóa học và cấu trúc não khác nhau: Các nhà khoa học nghĩ rằng sự mất cân bằng các phản ứng hóa học trung gian, phức tạp trong não liên quan đến các chất dẫn truyền thần kinh ( các chất trong tế bào thần kinh dùng để liên lạc với nhau) , dopamine và glutamate, và các chất khác, có thể có vai trò trong tâm thần phân liệt.
  • Một số chuyên gia cũng cho rằng các vấn đề trong sự phát triển não trong trước khi sinh có thể dẫn đến những thiếu sót liên kết. Não cũng có thể có thay đổi trong giai đoạn dậy thì, và những thay đổi này có thể gây ra các triệu chứng loạn thần ở những người dễ bị mắc bệnh do sự khác nhau về gen hoặc não bộ.

 

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

Do các nguyên nhân của tâm thần phân liệt vẫn chưa rõ ràng, mục tiêu điều trị hường vào các triệu chứng của bệnh. Điều trị bao gồm:

Các an thần kinh

Các an thần kinh dùng hàng ngày có thể dạng viên và dạng dung dịch. Một số an thần kinh dùng đường tiêm được dùng một hay hai lần mỗi tháng. Một số bệnh nhân có tác dụng phụ khi mới dùng, nhưng hầu hết các tác dụng phụ sẽ hết sau vài ngày. Các bác sĩ và bệnh nhân có thể cùng nhau tìm ra thuốc an thần kinh thích hợp và liều phù hợp nhất.

Các điều trị tâm lý xã hội

Các điều trị này rất hữu ích cho bệnh nhân sau khi được điều trị dùng thuốc ổn định. Học tập và các kĩ năng bắt chước được dùng giải quyết những khó khăn hàng ngày giúp người bệnh tiếp tục duy trì hoạt động, như học tập và làm việc. Các bệnh nhân tham gia điều trị tâm lý xã hội thường xuyên sẽ ít bị tái phát bệnh hoặc ít cần nhập viện hơn. Tham khảo thông tin điều trị tâm lý xã hội, trên trang Liệu pháp tâm lý của NIMH

Chăm sóc chuyên biệt phối hợp (CSC)

Hình thức điều trị này tổng hợp phương pháp hóa dược, liệu pháp tâm lý xã hội, theo dõi, tham gia của gia đình, và dich vụ giáo dục và công việc, tất cả hướng đến mục tiêu làm giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

 

BẠN CÓ THỂ LÀM GÌ ĐỂ GIÚP NGƯỜI THÂN BỊ TÂM THẦN PHÂN LIỆT

Chăm sóc và hỗ trợ người thân bị tâm thần phân liệt có thể gặp khó khăn. Khó khăn để phản ứng với người có những lời nói rõ ràng là sai và kì lạ. Hiểu được rằng tâm thần phân liệt là bệnh về sinh học rất quan trọng.

Dưới đây là những điều bạn có thể làm để giúp người thân yêu của bạn.

  • Đưa họ đi điều trị và động viên họ duy trì điều trị
  • Nhớ rằng bệnh nhân luôn cho rằng niềm tin hoặc ảo giác của họ là đúng thực tế
  • Nói với họ rằng bạn hiểu được mọi người đều có quyền nhìn nhận theo cách riêng của họ
  • Tôn trọng, hỗ trợ, và thân thiện không chấp nhận những hành vi không phù hợp hoặc nguy hợp
  • Tìm kiếm những nhóm hỗ trợ nơi bạn sống nếu có

 

Hãy liên hệ với PKBSCK2 Nguyễn Văn Cầu

(ĐT 0913941291 hoặc web: bacsicau.vn)

để được khám và điều trị sớm.

 

 

Hỏi bác sĩ trả lời

Để lại bình luận

Liên hệ Facebook