Tác hại của đòn roi, cách giải quyết khi trẻ mắc lỗi

I. Đòn roi không giúp trẻ học được tính kỷ luật như bạn hy vọng, mà sẽ khiến trẻ nghĩ rằng có thể giải quyết các khúc mắc bằng bạo lực.
Các bạn hẳn sẽ thắc mắc: “Tại sao lại không đánh?”. Việc đánh con vừa nhanh, quen thuộc (ít nhất với những bậc phụ huynh từng bị “ăn đòn” khi còn bé) vừa khiến bọn trẻ phải dừng ngay hành vi chống đối, chí ít là tạm thời. Nhưng đó không phải là cách tốt nhất.
Sau đây là 6 lý do bạn không nên đánh con:
1. Đánh đòn chỉ chấm dứt hành vi xấu trong giây lát. Hành vi không tốt luôn luôn tiếp tục vì bọn trẻ không biết làm cách nào để cư xử khác hơn.
2. Việc đánh đòn không làm trẻ biết cư xử đúng nhưng chúng sẽ tìm cách không để bị “tóm” khi bố mẹ ở cạnh.
3. Trẻ con dường như nhớ sự trừng phạt hơn là lý do mà nó bị phạt. Nó sẽ cư xử vì sợ hãi thay vì muốn hành động đúng.
4. Roi vọt dạy rằng, đánh đòn giúp giải quyết mọi vấn đề. Trong khi đó, bọn trẻ cần học cách giải quyết vấn đề một cách dễ chấp nhận và không bạo lực.
5. Đánh đòn làm cản trở sự thấu cảm. Sự thấu cảm, tức chú ý tới nhu cầu và cảm xúc của người khác, là nền tảng của sự phát triển đạo đức. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự thấu cảm của trẻ con bị giảm đi khi bố mẹ chúng đánh con khi giận dữ.
6. Đòn roi đẩy bọn trẻ tới với bạo lực.
Đánh đòn không dạy thêm cho trẻ cách cư xử mới. Nó không dạy cho trẻ phải làm thế nào cho phải, mà là cách hét thế nào, đánh ra sao, lôi kéo và điều khiển người khác thông qua sự sợ hãi như thế nào. Đòn roi cũng thất bại trong việc dạy trẻ về kỷ luật.
Một nhà tâm lý học ở Đại học tổng hợp Colombia (Mỹ), sau mấy chục năm nghiên cứu, đã nhận thấy rằng: Đứa trẻ càng bị đánh nhiều thì càng hung tợn, lì lợm, càng thích làm những điều ngược lại, càng hay nói dối, phản bội và càng khinh miệt người yếu hơn mình.
Dưới đây là một số biện pháp nhằm giúp cha mẹ tôn trọng con cái ngay cả khi chúng mắc lỗi. Khi được tôn trọng, trẻ em sẽ không khiến chúng ta nóng nảy đến mức phải dùng đến vũ lực.
1. Nghiêm khắc nhưng hiền dịu
Trẻ em sẽ dễ ghi nhớ lời bạn hơn nếu bạn nói với chúng bằng giọng nói nhẹ nhàng nhưng dứt khoát.
2. Lùi lại
Sẽ tốt hơn nếu bạn bảo con: “Bây giờ mẹ đang rất cáu, không nên giải quyết chuyện của con vội. Chúng ta sẽ nói sau!”.
3. Dạy con nghe lời
Đừng phạt con vì không nghe lời. Thay vào đó hãy tìm cách dạy cháu biết làm theo lời cha mẹ. Ví dụ: “Mẹ không đồng ý khi con vứt mũ lung tung thế này. Từ lần sau, hãy treo mũ vào đúng chỗ. Mẹ phải làm gì để giúp con nhớ điều này nhỉ?”.
4. Luôn có tinh thần xây dựng
Thay vì nói “Mẹ phải nhắc bao nhiêu lần để con đánh răng đây?”, hãy bảo “Con đánh răng đi, khi nào xong thì bảo mẹ để mẹ lấy đồ ăn sáng cho con”.
5. Giải thích nhưng không dọa nạt
Hãy giải thích ngắn gọn cho trẻ hiểu vì sao phải làm thế này thế kia. Như vậy tức là bạn đã cung cấp cho cháu nền tảng quan trọng để cháu có những hành vi tốt.
6. Cố gắng không nổi nóng
Thay vì thấy việc xấu con vừa làm là quá nghiêm trọng, bạn hãy coi như đây chính là dịp để bạn hướng suy nghĩ của con tới những hành vi tốt. Nhìn nhận vấn đề như vậy bạn sẽ bớt cáu giận, bớt nóng nảy và hiệu quả giáo dục sẽ tốt hơn rất nhiều.
7. Tạo ra động cơ khuyến khích con
Khuyến khích con làm việc nhà cùng mình bằng những câu như “Con ăn nốt cốc kem nhanh lên để mẹ con mình về nhà. Mẹ muốn kịp rán bánh phồng tôm”. Như vậy, chắc chắn cháu sẽ tự giác giúp mẹ rán bánh cho kịp.
8. Hãy mềm dẻo, linh hoạt
Bạn đang đợi cháu để đi dạo vì đã đến giờ theo thời gian biểu. Tuy nhiên, nếu cháu hỏi “Cho con xem nốt phim rồi mẹ con mình đi dạo được không?” thì bạn nên đồng ý. Nhân nhượng một chút chính là cách rất tốt để dạy con tính kỉ luật.
9. Đừng ra lệnh
Không có gì gây khó chịu và kém hiệu quả hơn việc ra lệnh cho con làm gì đó chỉ vì cha mẹ thấy mình là người trên, có quyền ra lệnh, con là người dưới, phải tuân lệnh.
Hãy mời con hợp tác bằng những câu như “Mẹ đang có việc bận quá. Mẹ muốn con mặc áo len vào kẻo lạnh”. Những câu kiểu này có tác dụng tuyệt vời so với cách nói “Mặc ngay áo len vào! Mẹ nói có nghe không?”.
10. Không xúc phạm khi mắng con
Nhiều bà mẹ, ông bố thường quá lời khi mắng con. Những từ ngữ chua ngoa, sỉ nhục hoặc làm trầm trọng hóa khuyết điểm của con khiến đứa trẻ cảm thấy mình bị oan ức. Đôi khi, tội của cháu chỉ đáng một, cha mẹ nâng lên thành năm, thành mười. Cháu sẽ tức giận và “trả thù” bằng cách không nghe lời.
II. Cách các cô giáo ở Colourful House giải quyết tình huống khi trẻ mắc lỗi.
Kết hợp của tất cả những lý lo và phương cách xử lý tình huống ở trên, khi ở trường Colourful House, nếu trẻ mắc lỗi, các cô sẽ làm theo 5 bước sau:
1. Tách trẻ ra khỏi tình huồng dẫn đến việc trẻ mắc lỗi:
Giáo viên sẽ để trẻ ngồi ghế trong thời gian 5 -10 phút tùy vào thái độ hợp tác của trẻ hoặc có thể cho trẻ ra khỏi lớp học (có sự quan sát của cô) trong trường hợp trẻ không hợp tác khi ngồi ghế. Những việc làm trên nhằm giúp trẻ có thời gian bình tĩnh lại sau những hành vi chưa đúng và là thời gian người lớn cũng bình tĩnh để có thể nói chuyện với trẻ bằng thái độ nghiêm túc nhưng không quát nạt để trẻ vẫn cảm thấy trẻ được yêu thương dù trẻ có mắc lỗi. Đây là một cách ứng xử vô cùng quan trọng giúp trẻ tự tin đối mặt với lỗi của mình và sẵn sàng hợp tác với người lớn để thay đổi.
2. Lắng nghe trẻ:
Cách nói chuyện bao giờ cũng là lắng nghe trẻ trước, để trẻ được giãi bày về động cơ mắc lỗi: “Vì sao con làm thế? Vì sao con đánh bạn?”
Khi có những câu hỏi gợi mở, trẻ sẽ không ngần ngại chia sẻ những suy nghĩ dẫn đến hành vi của mình. Cơ hội để giáo viên hiểu được sự phát triển về tình cảm xã hội và tâm lý của trẻ.
3. Thể hiệu sự đồng cảm với trẻ:
“Cô mà bị giằng đồ chơi như thế, cô cũng sẽ không vui giống con, cô cũng bực lắm!”. Chỉ một câu nói thể hiện sự đồng cảm cô giáo sẽ khiến trẻ cảm thấy an lòng và tin tưởng vào cô hơn.
4. Phân tích chỗ sai của hành vi trẻ đã làm và đưa ra phương hướng giải quyết cho những lần tới:
Khi trẻ nhân được sự đồng cảm của cô, trẻ sẽ cảm thấy nhẹ nhõm và tin tưởng cô hơn. Lúc này rất thích hợp để cô dành những lời lẽ nhẹ nhàng giải thích cho trẻ hiểu vì sao trẻ không nên làm thế: “Nhưng theo cô con không nên đánh bạn như vậy. Làm thế bạn sẽ bị đau, khi bạn bị đau, bạn cũng tức giận rồi đánh lại con nên con cũng sẽ bị đau, và hai bạn cùng buồn, con đang thấy buồn đúng không?”
Sau đó cô gợi ý trẻ xem trẻ nên làm như thế nào nếu lần sau bị như vậy và định hướng cho trẻ những cách giải quyết tình huông đúng đắn để trẻ biết cách làm gì khi trẻ gặp lại tình huống đó: “Theo cô con nên nói chuyện với bạn, bạn ơi tớ đang chơi, bạn chờ tớ một chút”
Nếu bạn không nghe, con có thể nhờ cô giúp con…”
Để trẻ tự mình nói lời xin lỗi bạn là cơ hội để trẻ vượt qua chính cảm xúc của mình: “Bây giờ con có muốn xin lỗi bạn và hai bạn lại chơi vui vẻ không?”
5. Quan sát, chờ đợi và khen ngợi kịp thời:
Giáo viên sẽ quan sát sự thay đổi trong hành vi ứng xử của trẻ, kịp thời khen trẻ dù là một tiến bộ nhỏ nhất rồi khuyến khích trẻ tiếp tục tiến bộ hơn: “Cô thấy hôm nay con đã biết cách nói chuyện với bạn rồi đấy, con rất giỏi…
Với cách trên, trẻ luôn biết được lý do vì sao trẻ bị phạt, trẻ có cơ hội nhận ra lỗi và có cách giải quyết tình huống diễn ra trong cuộc sống. Có thể cách này không khiến trẻ dừng lại hành động gây khó chịu cho người lớn bằng cách dùng đòn roi, quát tháo nhưng là cách ta trau dồi cho trẻ kỹ năng sống để trẻ luôn hiểu được ngọn ngành của mọi vấn đề diễn ra trong cuộc sống,vững vàng, tự tin với cách giải quyết của mình mà không cần đến bạo lực. Đây cũng là cơ hội để người lớn học cách kiềm chế cảm xúc và bình tĩnh hơn.
Với những chia sẻ như trên, chúng tôi tin rằng chúng tôi đang mang lại cho trẻ cơ hội đối mặt với những lỗi lầm của mình một cách nhẹ nhàng nhất và dễ dàng vượt qua nó hơn là cách chúng ta dùng quyền lực buộc trẻ phải dừng hành vi chưa đúng của mình lại mà không biết tại sao.
Chúng tôi cũng muốn chia sẻ đến quý vị một điều, thời gian là một yếu tố quan trọng khi chúng ta dạy con. Hãy kiên nhẫn, hãy làm từ từ, từng ngày từng ngay một…và rồi cuối cùng quý vị sẽ vô cùng ngạc nhiên với những thay đổi của con mình.
Phương pháp “giáo dục không roi vọt” này sẽ vô cùng hiệu quả nếu chúng tôi được sự đồng tình và hợp tác của quý vị khi trẻ ở nhà.
Lời chia sẻ cuối cùng đến quý vị, trẻ em chính là những người lớn thu nhỏ, mọi hành vi chúng ta mong được người khác đối đãi ra sao, thì trẻ cũng mong được chúng ta đối đãi như vậy. Hãy luôn đặt bạn vào vị trí của trẻ!
Colouful House

Hỏi bác sĩ trả lời

Để lại bình luận

Liên hệ Facebook